Çelik Üretiminde Elde Edilen Cürufun Yol Yapımında Kullanımı, Performansı ve Mevzuat Önerisinin Oluşturulması

Genel Bilgiler

Proje Adı Çelik Üretiminde Elde Edilen Cürufun Yol Yapımında Kullanımı, Performansı ve Mevzuat Önerisinin Oluşturulması
Başlangıç Tarihi 08.04.2013 Bitiş Tarihi 08.04.2016

Arsuz Deneme YoluAmaç

Bu çalışmanın temel amacı; çelik üretim tesislerinde yan ürün olarak ortaya çıkan çelikhane cürufunun yol inşaatında değerlendirilmesi, avantajları ile performansının belirlenmesi ve çelikhane cürufunun yol inşaatında kullanımına ilişkin ulusal mevzuatın oluşturulmasıdır. 

Hedef ve Çıktılar

Bilindiği üzere agrega, Karayolu İnşaatında kullanılan malzemenin büyük kısmını oluşturmaktadır. Nitekim KGM 2011 Mali Yılı Performans Programı’nda görülenlerden hareketle, 2011 yılı içinde yol inşaatı, bakımı ve onarımı için 30 milyon ton civarında agreganın tüketildiği anlaşılmaktadır.

Hali hazırda mevcut ve yeni üretilmekte olan EAF cürufunun yapay agrega olarak döngüye katılması ile;

n  Üstyapı performansın arttırılmasına bağlı olarak, uzun ömürlü, güvenli karayolu inşasına katkı sağlanacak,

n  Yol inşaatında doğal agregaya göre daha düşük maliyetli agrega kullanılacak,

n  Doğal agrega üretimi için tahrip edilecek doğal alanlar azalacak,

n  Taş ocaklarından kaynaklanan çeşitli çevre kirliliklerin önüne geçilmiş olacak,

n  Demir-çelik sektörünün cüruf stoklanması sorunu çözülecek,

n  Doğal kaynakların tüketimi azaltılarak gelecek nesiller için süreklilik sağlanacak,

n  Belirtilenler bağlamında kısa ve uzun vadede ekonomik yarar sağlanacaktır.

Üstyapı Performansı

Cüruf; yoğun, içsel sürtünme açısı yüksek, dayanıklı bir malzemedir. Bu sebeplerden granüler ve bağlayıcılı üstyapı tabakalarında;

  • Yüksek stabilite,  
  • Yüksek taşıma kabiliyeti,
  • Düşük deformasyon,
  • Yüksek kayma-sürtünme katsayısı

sağlamaktadır

Ekonomik Yarar

Cüruf hali hazırda mevcut ve üretilmekte olan bir malzemedir. Basit düzenlemeler ile kullanımı sağlandığında;

  • Performansa olan katkısı ile daha uzun ömürlü üstyapı inşaatı sağlanacak,
  • Madenciliğe oranla düşük maliyetli agrega kullanılabilecek,

EAF tesislerinin cüruf bertaraf maliyetleri düşürülebilecektir


Çevresel Etki

Cürufun kullanımı ile indirgenebilecek çevresel etkiler;

  • Cüruf stok sahası alanlarının azaltılması,
  • Taş ocaklarından kaynaklanan görsel kirlilik, gürültü kirliliği, patlatmadan kaynaklanan titreşimlerin doğaya olumsuz etkisi ve tozlaşmanın bir miktar önüne geçilebilecektir.

Ülkemizde 450 milyon tonluk yıllık agrega üretimi (2011) yanında küçük bir etki olsa da doğal kaynakların korunumuna katkı sağlayacaktır.


Proje Geçmişi

n  EAF Cürufunun değerlendirilme olanaklarının belirlenebilmesi için Çolakoğlu Metalürji A.Ş., Kasım 2011 tarihinde Technobee Ltd. Şti. aracılığı ile bir araştırma projesi başlatmıştır.

n  Technobee Ltd. Şti. Bu proje kapsamındaki teknik konuların araştırılma işini İTÜ İnşaat Fakültesi’ne yönlendirmiştir.

n  Teknik araştırmalar sürecinde; İTÜ Yol Laboratuvarı’nda malzemenin KTŞ 2006’da doğal agrega için belirtilen temel koşulları sağladığı belirlenmiştir. TS EN 13242-1 uyarınca malzemenin sınıflandırılması Yapı Malzemesi Laboratuvarı’nda yapılmıştır.

n  Malzeme üzerinde yapılan temel deneylerden ve uluslararası çalışmalardan olumlu sonuçlar elde edilmesiyle daha geniş kapsamlı bir çalışmanın yapılabilmesi ve ülkemizde konu ile ilgili mevzuatın düzenlenebilmesi için KGM, Çolakoğlu Metalürji, Technobee ve İTÜ’den gelen üyeler bir arama toplantısı gerçekleştirmişlerdir.

n  Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından Nisan 2012 tarihinde açılan Ar-Ge projeleri, “Geri Dönüşüm” alt başlığı kapsamında “Elektrik Ark Fırını ile Çelik Üretiminde Elde Edilen Cürufun Yol Yapımında Kullanımı, Performansı ve Mevzuat Önerisinin Oluşturulması” proje başvurusu gerçekleştirilmiştir.

n  Projenin Kasım 2012’de Karayolları Genel Müdürlüğü’nde, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanları ve ilgili mühendisler huzurunda sunumu yapılmış, ulusal etkinin sağlanabilmesi için Türkiye Demir Çelik Üreticileri Derneği’nin de katılımı önerilmiştir.

n  Ocak 2013’de TDÇÜD’nin katılımı ile proje revize edilmiş, Entegre Tesisler de dahil olmak üzere tüm üreticilerin katılımına olanak sağlanmıştır.

n  Bir başka koldan da Ocak 2013 itibari ile Bakü Tiflis Ceyhan Boru Hattı Şirketi tarafından desteklenen, Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı tarafından yönetilen  “İskenderun Bölgesi Simbiyoz Projesi” kapsamında, bölgedeki üreticilerden Ekinciler Demir ve Çelik A.Ş.’nin katkıları ile çelik izabe cürufunun yol inşaatında agrega olarak ve granüler tabakaların imalatında kullanımına ilişkin bir çalışma başlatılmıştır.

n  KGM ile yürütülen “Elektrik Ark Fırını ile Çelik Üretiminde Elde Edilen Cürufun Yol Yapımında Kullanımı, Performansı ve Mevzuat Önerisinin Oluşturulması” projesi 8 Nisan 2013 tarihinde Genel Müdürlük tarafından imzalanmış ve çalışmalar resmi olarak başlamıştır.

PROJE PAYDAŞLARI

Çolakoğlu Metalürji A. Ş. ve Türkiye Demir Çelik Üreticileri Derneği, proje finansmanına destek ile katkıda bulunacaktır. Aşağıdaki şemada da görüldüğü gibi bu proje özellikle sanayinin bir problemi üzerine Üniversite-Sanayi-Kamu işbirliğini sağlayacak çok önemli örnek bir model olacaktır. Özellikle bu tip işbirliklerinde ilgili sivil toplum kuruluşlarının (STK) katılımı çok önemlidir. DCUD’nin katılımı projenin girdisi ve çıktısının sürdürülebilirliği açısından hayati bir önem taşımaktadır.




                                  

Tesis Ziyaretleri ve Numune Alımı

n  KGM, “Çelik Üretiminde Elde Edilen Cürufun Yol Yapımında Kullanımı, Performansı ve Mevzuat Önerisinin Oluşturulması” projesi kapsamında Türkiye çapındaki 29 tesisten, katılım sağlamak isteyen 20’si ziyaret edilmiştir.

n  Proje Yardımcısı denetiminde tesislerden cüruf numuneleri alınmıştır.

n  Ziyaret edilen tesislerlerde; üretim prosesleri, cürufun işlenmesi ve stoklama ile ilgili bilgiler alınarak tesis ziyaret formları hazırlanmıştır.